پرداخته ، و نخستين سوره‌اى كه از آن سخن گفته ، سورة البقرة است ، دربارهء گفتار خداى - تعالى - : ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً « 87 » مىگويد : « ( قست ) به معناى غلظت و يبست و عبست ( : خشك شد ، خشن و عبوس شد ) است پس گويى قساوت دلها تهى شدن از نرمش و مهربانى و ترس و رقّت است ، و مقصود خدا از ( بعد ذلك ) پس از زنده ساختن مرده براى شما [ بنى اسرائيل ] با عضوى از اعضاى آن گاو است ؛ يعنى اين معجزه ، معجزه بزرگى است كه هركس آن را مشاهده كرد ، و در نتيجه با مشاهده آن ، چنان نمونه‌اى از قدرت خدا را ديد كه هر شكّى را مىزدايد ، ( - بر آن‌كس ) واجب مىآمد كه دلش نرم شود ، و به خضوع افتد . » وى در سخن از تشبيهات قرآن كريم به همين شيوه پيش مىرود ، و از شعر و نثر كلام عرب ، و مخصوصا از اشعار شاعران جاهلى شواهدى بيان مىدارد ، ولى به شعر آنها بسنده نمىكند ، بلكه به اشعار شاعران عصر اسلامى ، و عصر عبّاسى مانند ابو نواس ، و ابن المعتزّ ، و جز آنها ، از كسانى كه پرچم نوآورى را در دوره عبّاسى برافراشتند ، استشهاد مىكند . و از مثالها و شاهدهاى فراوان و معلومات بسيارى كه ابن ناقيا در اين كتاب افشانده ، بر مىآيد كه وى بهره فراوانى از تحصيلات داشته ، و در تحقيق و نگارش ورزيده ، و در علم لغت متبحّر بوده است ، و از اشعارى كه برگزيده تا شاهد و دليل مطالب مورد بحث باشد ، صفاى طبع ، و ظرافت شاعريّت ، و عاطفه عميق و ذوق سرشار وى آشكار مىگردد . و جاى شگفتى نيست ؛ كه او سراينده‌اى لطيف سخن و نويسنده‌اى خوش قلم است كه در موضوعات گوناگون نگاشته ، و در اهداف مختلف شعرى ، سروده است . و اگر كتاب ابن ناقيا را با كتابهايى كه در تشبيهات نگاشته‌اند مقايسه كنيم كفّه برترى از آن وى مىشود ، و در بالاترين درجه‌اى كه نگارندگان آن زمان نائل

--> ( 87 ) - سورة البقرة ( 2 ) آيهء 74 .